Sempozyumun Amacı

“Evliya Çelebi’yi Yeniden Okumak: Disiplinlerarası ve Çok Boyutlu Yaklaşımlar” başlıklı uluslararası sempozyumun temel amacı; dünya kültür mirasının köşe taşlarından biri olan Seyahatnâme’yi geleneksel, tek boyutlu ve salt betimsel okuma biçimlerinin ötesine taşıyarak, çağdaş sosyal ve beşerî bilimlerin sunduğu kuramsal ve metodolojik imkânlarla yeniden anlamlandırmaktır.

Bu genel amaç doğrultusunda sempozyum, aşağıdaki özel hedeflere ulaşmayı amaçlamaktadır:

• Disiplinlerarası Bir Zemin Oluşturmak: Seyahatnâme’yi tarih ve coğrafya sınırlarının dışına çıkararak; ilahiyat, sosyoloji, antropoloji, filoloji, siyaset bilimi, hukuk ve iktisat gibi farklı disiplinlerin kesişim noktasında çok katmanlı bir inceleme nesnesi haline getirmek.
• Dinî ve Kültürel Coğrafyayı Çözümlemek: Evliya Çelebi’nin rotası üzerindeki dinî mimariyi, fıkhî ve teolojik arka planı, halk inanışlarını, ritüelleri ve sözlü gelenekleri inceleyerek İslam coğrafyasının erken modern dönemdeki inanç ve kültür haritasını görünür kılmak.
• Epistemolojik ve Teorik Yeni Okumalar Geliştirmek: Eseri yalnızca geçmişe ait statik bir “veri kaynağı” olarak değil; erken modern Osmanlı dünyasındaki toplumsal yapıyı, iktidar ilişkilerini ve kültürel temsilleri anlamlandıran özgün bir "anlam üretim alanı" ve epistemolojik zemin olarak yeniden değerlendirmek.
• Toplumsal Hafızayı ve Kültürel Mirası Canlandırmak: Evliya Çelebi’nin entelektüel mirası üzerinden tarihsel müktesebatımızın korunmasına katkı sunmak, toplumsal hafızayı tazelemek ve bu mirası uluslararası akademik camiada yeni perspektiflerle tartışmaya açmak.
• Uluslararası Akademik Ağ ve Literatür Oluşturmak: Yurt içinden ve yurt dışından farklı uzmanlık alanlarına sahip bilim insanlarını Kütahya’da  bir araya getirerek güçlü bir akademik etkileşim ağı kurmak; sempozyum çıktısı olan bildiri ve kitap çalışmalarıyla Evliya Çelebi literatürüne kalıcı ve nitelikli bir katkı sunmak.

Sempozyumun amacına uygun olarak, disiplinlerarası bir perspektifle hazırlanacak bildiriler için belirlenen ana temalar ve alt başlıklar şunlardır:

• Toplum ve Gündelik Hayat: Seyahatnâme’de erken modern dönem Osmanlı ve çevre toplumlarının sosyal dokusu, katmanları ve günlük yaşam pratikleri.
• Din, İnanç ve Popüler Dindarlık: Resmî dinî yapının ötesinde, halkın inanç dünyası, popüler dindarlık biçimleri, türbe ve ziyaret kültürleri.
• İnanç, Anlatı ve Seyahatnâme: Seyahat kültürünün fıkhî, kelâmî ve teolojik arka planı ile eserdeki dinî metinlerin anlatısal analizi.
• Psikoloji ve Zihniyet: Dönemin insan tipolojileri, kolektif zihniyet kalıpları, korkular, beklentiler ve psikolojik algı dünyası.
• Medya ve İletişim: Bir erken modern dönem iletişim kanalı olarak seyahatnameler, bilgi aktarım süreçleri ve haberleşme ağları.
• Coğrafya: Eserde tasvir edilen mekân algısı, haritacılık, fiziki ve beşerî coğrafya unsurları ile seyahat rotalarının analizi.
• İktidar, Siyaset ve Yönetim Pratikleri: Merkez-taşra ilişkileri, Osmanlı idari yapısı, yerel yöneticiler ve siyasi otoritenin Seyahatnâme’deki yansımaları.
• Hukuk ve Adalet Anlayışı: Farklı coğrafyalardaki hukuki uygulamalar, mahkeme yapıları, adalet algısı ve örfi/şer’i hukukun işleyişi.
• Ekonomik Yapı ve Ticaret Ağları: Rotalar üzerindeki pazarlar, kervansaraylar, ticari emtialar, gümrük sistemleri ve dönemin iktisadi hayatı.
• Anlatı, Dil ve Temsil Biçimleri: Evliya Çelebi’nin üslubu, dil bilimsel zenginliği, edebî sanatlar, mübalağa unsurları ve kurgu-gerçeklik ilişkisi.
• Kimlik, Ötekilik ve Kültürel Karşılaşmalar: Osmanlı entelektüelinin "öteki" (farklı milletler, dinler ve kültürler) algısı, kimlik inşası ve kültürel etkileşimler.
• Felsefe, Bilgi Üretimi ve Yöntem Tartışmaları: Seyahatnâme’nin bilgi teorisi (epistemoloji), bilim tarihi açısından değeri ve esere yönelik metodolojik yaklaşımlar.

Sempozyum; ilahiyat, tarih, sosyoloji, psikoloji, edebiyat, antropoloji, coğrafya, hukuk, iktisat ve kültürel çalışmalar başta olmak üzere ilgili tüm disiplinlerden araştırmacı ve akademisyenleri bir araya getirerek çok boyutlu ve disiplinler arası bir tartışma zemini oluşturmayı hedeflemektedir. Erken modern dönemin ve İslam coğrafyasının bu muazzam kültür mirasını yeni kuramsal açılımlarla değerlendirmek isteyen tüm bilim insanlarını birikimlerini paylaşmaya ve “Evliya Çelebi’yi Yeniden Okumak: Disiplinlerarası ve Çok Boyutlu Yaklaşımlar” uluslararası sempozyumuna katkı sunmaya davet ediyoruz.